Antoine Laurent Lavoisier hakkında ansiklopedik bilgi

(Bilim Adamı) (1743 -1794) Lavoisier yaşam döneminde oluşan iki devrimin paylaştığı bir kişidir. Devrimlerden biri, yüzyıllar boyunca simya adı altında sürdürülen çalışmaların, bugünkü anlamda, kimya bilimine dönüşmesidir. Lavoisier bu devrimin kahramanıdır. İkinci devrim, 1789 Fransız ihtilali diye bilinir. Lavoisier bu devrimin getirdiği terörün kurbanıdır.

Antoine-Laurent Lavoisier Parisli zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. Daha küçük yaşında iken annesini yitiren Lavoisier babasının yakın ilgi ve bakımıyla büyür başlangıçta belki de onun etkisiyle hukukçu olmaya yönelir. Ancak bu arada uyanan deneysel bilim merakı çok geçmeden bir tutkuya dönüşür.

Yirmibir yaşına yeni bastığında, Parisin sokaklarını aydınlatma proje yarışmasında birinciliği alır, Fransız Bilim Akademisince altın madalya ile ödüllendirilir. Yirmibeş yaşına geldiğinde, özellikle kimya alanındaki çalışmaları göz önüne alınarak Akademiye üye seçilir.

Bu arada hükümetin özel bir komisyonunda görevlendirilen genç bilim adamı, metrik sistemin oluşturulması, Fransanın jeolojik haritasının çıkarılması gibi etkinliklerden tarımda verimin yükseltilmesine uzanan pek çok uygulamalı bilim çalışmalarını düzenler. Ayrıca o sırada bir tür abluka altında olan ülkesinin savunma ihtiyacı barutun üretim sorumluluğunu üstlenir.

Genç bilim adamı bu kadarla da yetinmez ilerde yaşamını yitirmesine yol açan bir işe, ülkenin bozuk vergi sistemini düzeltme işine el atar. Ama tüm bu uğraşlarına karşın Lavoisier kendisini asıl ilgilendiren bilimden kopmamıştır her fırsatta özel laboratuvarına çekilip deneylerini sürdürmekten geri kalmaz.

Lavoisier bilim dünyasında en başta yanma olayına ilişkin geliştirdiği yeni kuramıyla ün kazanır. Ne ki, kimya devrimini oluşturmada başka önemli çalışmaları da vardır. Ayrıca, deneylerinde, özellikle ölçme işleminde gösterdiği olağanüstü duyarlılık, kendisim izleyen yeni kuşak araştırmacılar için özenilen bir örnek olmuştur. Kimya dil, mantıksal düzen ve kuramsal açıklama yönlerinden bilimsel kimliğini Lavoisiere borçludur. Tüm bu çalışmalarında ona büyük desteği eşi sağlar deney şekillerini çizer, yabancı dillerden kaynak çeviriler yapar, makale ve kitaplarını yayıma hazırlar.

Lavoisier araştırmalarına başladığında, kimyada Antik Yunanlıların maddeye ilişkin dört element (toprak, su, ateş ve hava) öğretisinin yanı sıra yanmaya ilişkin flogiston kuramı geçerliydi. Bilindiği gibi, bir tahta ya da bez parçası yandığında duman ve alev çıkar, yanan nesne bir miktar kül bırakarak yok olur.

Yürürlükteki kurama göre, yanma, yanan nesnenin flogiston denen, ama ne olduğu bilinmeyen, gizemli bir madde çıkarması demekti. Odun kömürü gibi yandığında geriye en az kül bırakan nesneler flogiston bakımından en zengin nesnelerdi. Bilim adamlarının çoğunluk doyurucu bulduğu bu kurama ters düşen kimi gözlemler de yok değildi. Bunlardan biri yanma için havanın gerekliliğiydi. Bir diğeri, kurşun gibi madenlerin, erime derecesinde ısıtıldığında, yüzeylerinde oluşan calxın, madenin eksilen bölümünden daha ağır olmasıydı.

Aslında yanma olayını açıklamadaki güçlüğün bir nedeni gazlara ilişkin bilgi eksikliğiydi. 1756da İskoç kimyageri Joseph Black sabit gaz dediği karbon dioksidi buluncaya dek bilinen tek gaz hava idi. İngiliz kimya bilgini Joseph Priestley daha sonra deneysel olarak on kadar yeni gaz keşfeder. Bunlardan biri onun yetkin gaz dediği, ilerde Lavoisierin oksijen adını verdiği gazdır.

Priestley, oksijeni bulmasına karşın flogiston kuramından kopamaz. Üstün bir deneyci olan bu İngiliz bilim adamı, kuramsal yönden rakibi Lavoisier ile boy ölçüşecek yeterlikte değildi.

Lavoisier yanma olayı ile 1770lerin başında ilgilenmeye başlamıştı. Kapalı bir kapta fosfor yakınca gazın ağırlığının değişmediğini, oysa kabı açtığında havanın içeri girmesiyle birlikte gazın ağırlığının az da olsa arttığını saptamıştı. Bu gözlemin yürürlükteki kurama uymadığı belliydi, ama daha doyurucu bir açıklaması da yoktu.

Lavoisier aradığı açıklamanın ipucunu bir kaç yıl sonra Priestleyle Pariste buluştuğunda elde eder. Priestley cıva oksit üzerindeki deneylerinden söz ederken bulduğu yetkin gazın özelliklerini belirtir. Lavoisier yayınlarının hiç birinde Priestleye hakkı olan önceliği tanımaz sadece bir kez, Oksijeni Priestleyle hemen aynı zamanda keşfetmiştik, demekle yetinir.

Doğrusu, oksijenin keşfinde öncelik Lavoisierin değildi ama bu gazın gerçek önemim ilk kavrayan bilim adamı oydu. Priestleyin deneylerini kendine özgü dikkat ve özenle tekrarlamaya koyulur. Belli miktarda havaya yer verilen bir kapta cıva ısıtıldığında, cıvanın kırmızı cıva okside dönüşmesiyle ağırlık kazandığı, havanın ise aynı ölçüde ağırlık yitirdiği görülür.

Lavoisier deneylerinde bir adım daha ileri gider cıvadan ayırdığı cıva oksidi (calxı) tarttıktan sonra daha fazla ısıtır kora dönüşen kırmızı oksidin giderek yok olmaya yüz tuttuğunu, geriye belli sayıda cıva taneciğiyle, solunum ve yanma sürecinde atmosferik havadan daha etkili bir miktar elastik akıcı kaldığını saptar. Elastik akıcı Priestleyin yetkin gaz dediği şeydi.

Lavoisier üstelik bu artığın ağırlığı ile cıvanın ilk aşamadaki ısıtılmasından azalan hava ağırlığının da eşit olduğunu belirler. Dahası, cıva oksidin ısı altında cıvaya dönüşmesiyle kaybettiği ağırlık ile çıkan gazın ağırlığı denkti. Bunun anlamı şuydu yanma, yanan nesnenin flogiston salmasıyla değil, havanın etkili bölümüyle (yani oksijenle) birleşmesiyle gerçekleşmektedir.

Başta önemsenmeyen bu kuram, suyun iki gazın birleşmesiyle oluştuğuna ilişkin Cavendish deney sonuçlarını da açıklayınca, bilim çevrelerinin dikkatini çekmede gecikmez. Cavendish deneylerinde, asitlerin metal üzerindeki etkisinden yanıcı dediği bir gaz elde etmiş, bunu flogiston sanmıştı. Ancak Priestleyin bir deneyi onu bu yanlış yorumdan kurtarır. Priestley, hidrojen ve oksijen karışımı bir gazı elektrik kıvılcımıyla patlattığında bir miktar çiyin oluştuğunu görmüştü. Aynı deneyi tekrarlayan Cavendish daha ileri giderek patlamada yanıcı gazın tümünün, normal havanın ise beşte birinin tüketildiğini, öylece oluşan çiyin ise an su olduğunu saptar.

Flogiston teorisi yıkılmıştı artık! Yeni teorinin benimsenmesi, kimi bağnaz çevrelerin direnmesine karşın, uzun sürmez. Kimyada geciken atılım sonunda gerçekleşmiş olur.

Lavoisier ulaştığı sonucu Bilim Akademisine bir bildiriyle sunar ne var ki, tek kelimeyle de olsa Priestley, Cavendish, vb. deneycilerin katkılarından söz etmez.

Lavoisierin aslında ne yeni kimyasal bir nesne, ne de yeni kimyasal bir olgu keşfettiği söylenebilir. Onun yaptığı, başkalarının bulduğu nesne ve olguları açıklayan, kimyasal bileşime açıklık getiren bir kuram oluşturmak, kimyasal nesneleri adlandırmada yeni ve işler bir sistem kurmaktı. 1789da yayımlanan Traite Elementaire de Chimie adlı yapıtı, kendi alanında, Newtonun Principiası sayılsa yeridir. Biri modern fiziğin, diğeri modern kimyanın temelini atmıştır.

Lavoisieri unutulmaz yapan bir özelliği de nesnelerin kimyasal değişimlerini ölçmede gösterdiği olağanüstü duyarlılıktı. Bu özelliği ona Kütlenin Korunumu Yasası diye bilinen çok önemli bilimsel bir ilkeyi ortaya koyma olanağı sağlar. Lavoisier kimi kez kendi adıyla da anılan bu ilkeyi şöyle dile getirmişti

Doğanın tüm işleyişlerinde hiç bir şeyin yoktan var edilmediği, tüm deneysel dönüşümlerde maddenin miktar olarak aynı kaldığı, elementlerin tüm bileşimlerinde nicel ve nitel özelliklerini koruduğu gerçeğini tartışılmaz bir aksiyom olarak ortaya sürebiliriz.

1794de solunum üzerinde deneylerini yapmakta olduğu bir sırada, Lavoisier Devrim Mahkemesi önüne çağrılır. İki suçlamaya hedef olmuştur (1) devrim karşıtı olarak karalanan aristokrasiyle ilişkisi (2) vergi toplamada yolsuzluk (Lavoisier topladığı vergilerin küçük bir bölümünü laboratuvar deneyleri için harcamıştı).

Lavoisieri kurtarmak için dostları mahkemeye koşmuştu, ama tanık olarak bile dinlenmemişlerdi. Yurttaş Lavoisierin çalışmalarıyla Fransaya onur sağlayan büyük bir bilgin olduğunda hepimiz birleşiyor, bağışlanmasını diliyoruz, dilekçesiyle başvuran günün seçkin bilim adamlarına yargıcın verdiği yanıt kesin ve çarpıcıdır Cumhuriyetin bilginlere ihtiyacı yoktur!

Galileo yaşamının son on yılını Engizisyonun göz hapsinde geçirmişti. Lavoisierin sonu daha acıklı olur elli bir yaşında iken devrim adına kafası giyotinle uçurulur.

tümü Antoine Laurent Lavoisier fotoğrafları
Antoine Laurent LavoisierAntoine Laurent LavoisierAntoine Laurent LavoisierAntoine Laurent Lavoisier

Bu konu hakkında ilk yorum yazan siz olun


Antoine Laurent Lavoisier Linkleri

Antoine-Laurent Lavoisier Parisli zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir.

Antoine-Laurent de Lavoisier (also Antoine Lavoisier after the French Revolution)

LAVOISIER, ANTOINE (1743-1794) Çağdaş kimyanın kurucusu Antoine Laürent

Antoine Laurent Lavoisier was, amongst other things, a chemist, economist, and

Lavoisier, a meticulous experimenter, revolutionized chemistry by establishing

25 Sep 2001 ... Antoine-Laurent Lavoisier was born August 26, 1743, the son of a wealthy Paris

Chemist, philosopher, economist born in Paris, 26 August, 1743 guillotined 8

26 Feb 2003 ... Explore the life and work of visionary 18th century French scientist Antoine

Antoine-Laurent Lavoisier, Paris (1788–d. 1794) Mme Antoine-Laurent Lavoisier

Biography and a of work and its significance, from Eric Weissteins


Sivilce nasıl geçer?
Sivilce izleri hangi yöntemlerle silinebilir?
Meyveli kurabiye nasıl yapılır?
Meyveli Kurabiye Tarifi
Fırında köfte patates nasıl yapılır?
FIRINDA KÖFTE PATATES MALZEMELER 500 gr kıyma 5-6 ...
Abdest nasıl alınır?
Abdest nasıl alınır?
Kızlar nasıl tavlanır?
Sıradışı Kız Tavlama Teknikleri 3
Fimak - Elektrikli Katlı Fırınlar - Electrical ...
FiMAK Elektrikli Katlı Fırının özelliği her katın ...
brescoudos 2011 naturiste _ photos.wmv
brescoudos 2011 naturiste _ photos.wmv
Büyük Yapalak Gazi OrtaOkulu 2013 23 Nisan ...
Büyük Yapalak Gazi OrtaOkulu 2013 23 Nisan ...
Frame Türkiye Özlem Bacaklar
Frame Türkiye Özlem Bacaklar HD Böyle yarışmalar ...
Hostess

4 görsel
culioneros

4 görsel
A$K

2 görsel
femme

5 görsel
yarak+fotografi

5 görsel
pir+sultan

1 görsel
ido+tatlises

7 görsel